Toronto’da Dört Ayaklı Minare

Yusuf Nazım
T24 | 11 Temmuz 2016

Size aşktan bahsedeceğimi söylemiştim bu sefer.

Aşk gibi güzel şeylerden. Toronto gibi harika bir şehirde, insan aklının hayal edebileceği en güzel şeylerden.

Avrupalı sömürgecilerin Kanada’nın gerçek yerlileri üzerindeki akıl almaz talan, sömürü ve insanlık dışı uygulamalarını içeren tarihini bir kenara bırakırsak, “beyaz adam” tarafından bu ülkenin yerleşik olarak kullanılmaya başlaması 1860’lı yıllara denk gelir.

1 Temmuz 1867 ise, İngiltere’nin Kuzey Amerika kolonisi olan bu topraklara özerklik vererek Kanada ülkesinin dünya coğrafyada yerini almasını işaret etmekte. Kısaca, şunun şurasında 150 yıllık bir ülkeden bahsediyoruz.

İşte dünyanın bir finans merkezi olarak hayranlıkla izlediği bu kent en fazla böyle bir geçmişe sahip. İnsanı şaşırtan bu planlama, bu düzenli yollar, bu alt yapı ve ulaşım, bu konforlu yaşam, insanlardaki bu saygı, değer verme ve görme, yapılan bu binalar, parklar, müzeler, alışveriş merkezleri; tamamı devlete ait sağlık kurumları, hastaneler… Hepsi en fazla 150 yıllık…

Oysa biz, iki büyük imparatorluk yaşamış 5000 yıllık bir şehirden geliyoruz. 1600 yıllık başkentlik geçmişi olan bir şehirden; Byzantium’dan, Konstantinopolis’ten, İstanbul’dan… Ve yine biz 5000 yıllık başka bir şehirden, İzmir’den, Smryna’dan geliyoruz.

Geçmişimiz köklü, ama başımız eğik.

Tarihimiz zengin, ama kendimiz yoksun.

Onlar 150 yıllık hayatlarının üzerine tarihi yapmakla meşgul, biz 9000 yıllık şehirlerimizi yıkmakla.

İktidar sorunu, patlamalar ve doğuda Kürtlere karşı yürütülen savaş

Kongre toplantılar, paneller, çalıştay ve poster sunumları ile devam ediyor.

Dünyadaki en son gelişmeler bilim insanlarınca tartışılıyor.

İnsan neslinin genetiğindeki bozulmaların yol açtığı, kötücül sonuçlara yol açan hastalıklara çözümler aranıyor.

Onlarca, yüzlerce hastalık için yıllarca üniversitelerde, laboratuvarlarda, deneylerde ömür tüketmiş tıp uzmanları, daha iyi, daha sağlıklı, daha kaliteli insan hayatı için en son hünerlerini birbirleriyle paylaşıyorlar.

Poster sunumlarının yapıldığı salonda bizim de bir belgesel film tanıtımımız var. Yönetmenliğini sevgili genç yönetmen dostumuz Gülsün Sarıoğlu’nun yaptığı ve benim genel koordinatörlüğümde gerçekleştirilen Düşümdeki Uçurtma adlı belgesel film. Bu belgesel aracılığıyla, salonlarda tartışılan bilimsel konuların sosyal görünürlüğünü sağlamaya çalışıyoruz. Filmi, 2012 yılında Diyarbakır, Batman ve Van illerinde çekmiştik.

Duvarda, filmin özet posteri, masadaki bilgisayarda gösterimi yapılan belgesel film dönüyor.

Türkiye’de, nöromüsküler hastalıkların duayeni, hocaların hocası Prof.Dr.Coşkun Özdemir ile birlikte ziyaretçilerin sorunlarını yanıtlıyoruz.

Türkiye ve İstanbul’dan geldiğimiz anlaşılınca konu ister istemez ülkedeki iktidar sorunu, patlamalar ve doğuda Kürtlere karşı yürütülen savaşa geliyor.

İstisnasız herkes nasıl ceberrut bir iktidarla baş başa olduğumuzu teslim ediyor.

Ötesi, neredeyse bizlere acınacak insanlarmışız gibi bakıyorlar.

Kürtlere karşı devletin giriştiği savaşın ise hemen hepsi farkında.

Türkiye deyince akla gelen, en çok bu üç şey oluyor…

Bu şehir Diyarbakır, işte bu Surp Giragos, işte Dört ayaklı Minare

Konumuz bunlar değil tabii.

Aşktan, sevgiden, bahar gibi güzel şeylerden, insan için yapılan bunca emekten, çalışmalardan bahsetmeliyim.

Toronto’nun göbeğinde, süper bir gökdelenin hemen dibindeki parkta koşuşturan sincaplardan bahsetmeliyim bugün.

Poster sunumumuza ilgi gayet iyi. Panodaki posterde belgesel filmin Diyarbakır, Batman ve Van’daki çekim planlarından resimler var. Pek çok ülkeden ziyaretçiler gelip bilgi alıyor, sorup bilgileniyorlar.

Danimarka’dan bir genç kadın masadaki bilgisayara yaklaşıyor, filmi dikkatle izliyor.

Film hakkında bilgi vermek istiyorum. Belgeselin Diyarbakır çekimleri geçiyor ekrandan.

Anlatıyorum:

“Bu şehir Diyarbakır, işte bu Surp Giragos, işte Dört ayaklı Minare… Dört Ayaklı Minare… Dört Ayaklı Minare…”

Tekrarlayıp duruyorum…

Birden bire gidiyor aklım.

Toronto’dayım ve önümde Dört Ayaklı Minare!

Aman Tanrım! Dört Ayaklı Minare bu!

Arkasında eski binalar, birkaç apartman, Yeni Kapı Sokak, daha arkada Hasırlı Mahallesi…

Filmin bu planı minarenin hemen yanındaki bir binanın çatısından çekilmişti.

Arkadaki binalar, sokak ve mahalle gözüküyor.

İçim acıyor, yüreğim burkuluyor birden.

Diyarbakır’daki bir okurumun söyledikleri geliyor aklıma:

“Annemlerin evi Dört Ayaklı Minare’nin tam arkasındaydı.”

Kendisine filmi anlattığım Danimarkalı ziyaretçi şaşkın, bana bakıyor.

“Dört Ayaklı Minare ayağından yaralı, şu gördüğün mahalle yok artık,” diyebiliyorum.

Biraz ileride Ermeni Katolik Kilisesi harap bakışlarıyla beklemede.

Film ilerliyor; birazdan Surp Giragos Ermeni Kilisesi’nde, İsa’nın önünde, hasta kardeşi için elindeki mumla dilek tutacak tesettürlü bir kadın.

Aklım, “sırlarını surlarına fısıldayan” bu şehirde şimdi. Kocaköy’ün İba Mezrası’nda yedi çocuklu bir aileye konuk olacak kameramız.

Kanada’ya gelmeden hemen önce Haritaya bakıp da aramıştım hasta çocukların babasını; Diyarbakır’ın Lice-Kulp-Hazro üçgeninde sokağa çıkma yasağı ilan edilmişti. İba Mezrası, tam da bu üçgenin ortasında bulunuyordu.

Sur’u, Cizre’yi, Silvan’ı, Silopi’yi, İdil’i, Nusaybin’i vuran kasırga, Yüksekova ve Şırnak’ı da yerle bir ettikten sonra yönünü bu üçgende dönmüştü.

Devlet kararlıydı, kökünü kurutacaktı terörün. Ajanslar öyle söylüyordu!

Telefonu açtığında baba Salih, yeni bir çocuğu daha olduğunu söylüyor arkasından ekliyordu;

“Samanlarımız kaldı, dağlar, meralar bombalanıyor, hayvanlarımız aç!”

Düşümdeki Uçurtma

Ondördüncü Dünya Nüromüsküler Hastalıklar Kongresi’ndeyiz.

Poster salonu, bir masa, üzerinde bilgisayar. Düşümdeki Uçurtma belgesel filminin kareleri akıyor ekrandan.

Masanın etrafında ziyaretçiler. 

Çin’den gelmişler, Hindistan’dan, Rusya’dan; Asya’dan gelmişler, Avrupa’dan, Amerika’dan; farklı farklı ülkelerden. Ekranda Kürtçe konuşuyor yedi çocuklu bir kadın. Altında, İngilizce akıyor alt yazılar:

İki erkek çocuk hasta, on sekizinde, ya da en geç yirmisinde ölecekler; beş kız çocuğunun durumuysa belli değil.

Oysa aynı hastalıktan kırkına dek yaşıyor benzerleri Amerika’da, Avrupa’da…

“Tanrıdandır” diyor kadın. 

Oysaki dünyanın guruları, büyük bilim insanları Tanrıdan olmadığını çoktan keşfetmişler.

Şimdi çözümler üretmek üzere buradalar.

Harıl harıl tartışıyorlar. Kongre bunun için, toplantılar, sunumlar, konuşmalar bunun için.

Bizimse akmaya devam ediyor filmimiz.

Birazdan, Batman’a, Hasankeyf’e düşecek yolumuz.

Kongrenin salonlarında hastalıklarına çare aranan Ata ile Hamza’yı göreceğiz belgeselin bir yerinde.  

“Burası Batman” diyeceğim ekranı göstererek Danimarkalı kadına.

Nehrin kıyısında bağdaş kurmuş, elindeki kâğıttan sandalı Dicle’nin serin sularına bırakacak Ata.

Sanırsın bir umut akacak Hasankeyf’te Dicle’nin sularına…

Umudunu, kâğıttan bir gemiye yüklemiştir belki Ata.

Oysa biliyorum, umut yerine bir süredir kan taşıyor Dicle!

Sur’dan çıkarılan kamyonlar dolusu taş, moloz ve insan cesetleriyle sulanmakta bu nehir.

Hamza’yı ise geçenlerde kaybettik. Solunum yetmezliğinden.

Ona, soluk verecek bir hekimi Batman’da çok görmüştü bu ülke…

Yollarında hayran hayran dolaştığımız bu kent, CN Tower binasıyla dünyaya marka olmuş bu şehir, Toronto…

Sekiz katlı, on katlı, on sekiz katlı taş binalarına şaşkınlıkla bakıyorum.

Hâlbuki en yaşlı binası, yüz yıllık bile değil belki. Sonuçta en fazla 150 yıllık bir şehir Toronto.

Oysa biz 5000 yıllık Suriçi’ni yıktık kendi ellerimizle, yok ettik anılarını şehirlerin!

27 kavmin izini sildik Diyarbakır’dan.

9000 yıllık surlarına tuvaletler kondurduk, siperler kazdık diplerine.

Ve acele ölüm silahları ithal ettik, bir bir avlamak için teröristleri cornershut silahlarla…

Yeter ki, kendi kendilerini yönetmeye cüret etmesinler diye.

Yeter ki ana dillerinde konuşamasınlar diye.

Yüreğimde talihsiz ülkemin cümle acıları

Ayaklarım, tarihi en fazla 150 yıllık bu şehrin sokaklarında dolaşıyor.

Düşlerim bambaşka alemlerde.

Kaç bin yıldır niye yapamıyoruz biz?

Bir arada olmaya, birbirimize tutunmaya, farklılıklarımızı anlamaya, sevmeye, aşık olmaya engel neyimiz var?

Bizi, onulmaz acılarla dolu bir kadere mahkum eden şeyin adı ne?

Ruhumuza durmaksızın saplanan bu acılar niye?

Bedenim ülkemin uzaklarında, çok uzaklarda şimdi.

Başka bir kıtanın zenginlik ve çeşitlilik diyarında.

Dünyanın pek çok ülkesinden gelmiş, bu yuvarlak kürenin en yetkin, en iyi yetişmiş bilim insanlarının arasındayım.

Hep birlikte, insanoğlunun bedenine musallat olmuş talihsiz bir yıkıma çare arıyorlar.

Duvarda bir poster.

Üzerinde Batman’dan, İba Mezrası’ndan, Akdamar Adası’ndan resimler.

Göklerde bir uçurtma, arkada Akdamar Kilisesi.

“Ahhh! Tamaraaa!”

diye çığlık çığlığa hücrelerim.

Karanlık bir ıssızlığın içinde yuvarlanıyorum.

Biliyorum, sebebi var, belki de sonu yok bu ıssızlığın.

Yüreğimde yitik zamanlara ait biz sızı, ruhumda talihsiz ülkemin cümle acıları.

Bağışlayın ne olur, beni bağışlayın.

Olmuyor işte, olmuyor, bir türlü yapamıyorum!

Düşündükçe hüzne bulanıyor, yazdıkça daha çok acıya saplanıyor kelimeler.

Hâlbuki söz vermiştim, bugün aşktan bahsedecektim size ben.

Toronto, 9 Temmuz 2016

https://t24.com.tr/yazarlar/yusuf-nazim/torontoda-dort-ayakli-minare,15000

Aşk olsun!

Yusuf Nazım
T24 | 4 Şubat 2019

Aşk! 

İnsanın başına gelebilecek o en güzel, en baştan çıkarıcı, aynı zamanda en tehlikeli şey.

Okurlarımın bir kısmı soruyorlar;

"Öykülerinde ve yazılarında neden aşka yer vermiyorsun?" 

Haklılar!

Nicedir üzerimize yığılan kara bir gökyüzünün altında ışığı arıyoruz. Ne yana dönsek acı, ne yana baksak bir savrulma hali, ne yana seyirsek ağır bir çürüme…

Çokça nasipleniyorum ben de. Gördüğüm her resim yeni bir kederi tetikliyor, izlediğim her video bir girdap gibi beni kendine çekiyor, okuduğum her haber acı olup ruhuma saplanıyor. Bunca çöküntünün altından yine de umut çiçekleri toplamaktan vazgeçmiyorum. Meramımı biraz da edebiyatın diliyle anlatmaya çalışıyor; seslerin, sözlerin, imgelerin coğrafyasına sığınıyorum.

Bu arada, belki hiç farkında bile olmuyorum; aşka, sevdaya, tutkuya dair ne varsa, kelebek kanadına konup uzaklaşıyorlar sanki.

Sözcüklere zerk olmuş bir hüzün

Turgut Köyü'nde alternatif yerel yönetimler toplantısı

Son öykü kitabımın arka kapağına editörün düştüğü bir not vardı;

"Uzaktan bakıyor olsak da, bizzat yaşıyor olsak da bu ülkede kişi başına düşen acı oranı, muhakkak ki boyumuzu aşıyor. Her bölgenin ayrı bir hikâyesi, derdi, kederi var."

Düşünüyorum da acaba, bu ülkedeki kişi başına düşen acı oranı mıdır, yazdıklarımızı bu kadar acıya, kedere, hüzne boğan?

Kişi başına düşen acıdan daha fazlası mıdır yoksa sözcüklerime zerk olmuş bu hüznün sebebi?

Hâlbuki aynı öykü kitabıma "Aşk, bir aldatma" adlı bir öyküyü de koymuştum. Gelin görün ki bu öykü bile okurlarım arasında tartışma yarattı.

Kimisi, "bu bir aşk öyküsü değil" dedi, kimisi "işte asıl aşk bu!" dedi; kimisi de aşkın bir tuhaf hali olarak gördü anlatılanı...

*  *  *

Aşk!

Gazete yazılarımda ilk defa, üç yıl önceki bir Kanada ziyaretimde yazmıştım aşka dair. "Bu sefer aşktan bahsedeceğim size" diye başlayan yazım, "Toronto'da Dört Ayaklı Minare" ile bitmişti. 

Hiç farkında bile olmamıştım; ülkemden çok uzaklarda, başka bir kıtada, uluslararası kongrenin akşamında, aşkla başladığım bir yazıyı, yıkılmış bir kente dair ağıtla sonlandırmıştım.

İçine doğduğumuz coğrafyanın kaderiydi belki bu; aşk, yine yarım kalmıştı…

Aşklaİzmir

Seferihisar'da yeniden üretilen karakılçık buğday ekmeği

Geçenlerde gördüm. Bir politikacıdan beklenmeyecek incelikte, duygu yüklü, naif, benzersiz bir slogandı;

"Aşklaİzmir"

Bir fotoğrafın altında yer almıştı slogan. Fotoğrafta ise Türkiye'deki "Yavaş Kentler" (Cittlaslow) akımını başlatarak kendi ilçesini Yavaş Kentler Başkenti yapan Seferihisar Belediye Başkanı Tunç Soyer vardı. İki dönem ilçeyi başarıyla yönetmiş, politikanın hırsla, riyakârlıkla, ihtirasla, tuzaklarla dolu yollarını aşarak CHP'nin İzmir Büyükşehir Belediyesi başkan adaylığı için kendini kabul ettirmişti.

Ve çiçeği burnunda başkan adayının sarıldığı ilk sözcük "aşk" olmuştu.

İki güzel sözcük; “aşk” ve “İzmir”

"Aşklaİzmir"

Yukarıda bahsettiğim Kanada ziyaretimde, Toronto'daki otel odasından Türkiye'ye yolladığım elektronik postada şunu yazmıştım;

"Sevgili başkan, süregiden yumuşama ortamında Doğu ile Batı arasındaki kardeşliği güçlendirmeye vesile olmak üzere Seferihisar ile Sur ilçelerini kardeş belediye ilan etmek nasıl olur sizce?"

Yanıt, henüz Toronto'dan dönmeden ulaşmıştı bile bana;

"Sevgili hocam, kalp kalbe karşıymış. Daha geçen hafta Sur Belediyesi ile bu konuda bir kardeş belediye olmak için ilke kararı aldık. Önümüzdeki hafta Diyarbakır'dan bir heyet Seferihisar'a gelecek. Kardeşliğimiz şimdiden hayırlı olsun. Selam ve sevgilerimle. Tunç Soyer."

İki ilçenin kardeşliği böylece sağlanmıştı.

Yıkılmış bir kent, yavaş bir şehre ne söyler?

Tunç Soyer'in Diyarbakır Sur Belediyesi ziyareti

Ne var ki bir editörün, bir kitabın arka kapağına dizdiği kelimeler boşuna sayılmazdı. Bu ülkede kişi başına düşen acı bazen öylesine fazla olurdu ki, ülkenin bir yanında, iki kardeş şehirden biri görülmemiş bir yıkıma uğrarken, öbür yanındaki kardeş şehirde yaşayan bu satırların yazarına, yıkılmış bir kentin kalbine sürüklenmek düşerdi.

Yaşadığımız zamanda coğrafya keder miydi yoksa?

Haber Nöbeti isimli, doğudaki gazetecilerle dayanışma amaçlı düzenlenen programa dâhil olarak gittiğim Diyarbakır 'da Hançepek'in, Melik Ahmet’in, Lalebey’in, Hevsel Bahçeleri’nin acı kaderini görüp; Dört Ayaklı Minare'nin, Surp Giragos'un, Meryem Ana’nın; kısaca kardeş şehir Sur'un acısını yüreğime gömerek dönmüştüm şehrime...

Yıkılmış bir kent, yavaş bir şehre ne söyleyebilir ki? O yavaş şehir ki, yıkılmış bir kardeş şehrin yükünü nasıl taşıyabilir sinesinde?

Döndüğümde, sevgili Tunç Soyer'in T24'ün sayfalarına sızmış üzüntüsüne tanık olacaktım;

"İçimiz acıyor" diyordu başkan, “utanç içindeyiz, içimiz kanıyor, kahroluyoruz…”

Bahar olsun, aşk olsun

Seferihisar lavanta festivalinden

Aşk!

İnsanın başına gelebilecek en naif, en güzel, en belalı, en kışkırtıcı ve baştan çıkarıcı şey.

Sevgili Tunç Soyer.

Politikanın rantla, çıkarla, çürüme ve ikiyüzlülükle bozulmuş çamurlu yollarında bakalım nasıl yürüyecek?

Seferihisar'daki başarısını, İzmir’i tamamında gösterebilecek mi?

Bir zamanlar belediyedeki odasında, başını iki yana sallayarak derin bir üzüntüyle karşıladığı Körfez’i gökdelenlere boğan bataklıkla nasıl baş edecek?

“Barış yerelden gelecek” diyordu o. Gelsin de, nereden gelirse gelsin!

Ulamış’ın karakılçık buğdayını, yavaş kentin huzurunu, Turgut Köyü’nün lavantasını, yerli tohumlarının tadını; Türk’ün Kürt’e kardeşliğini, Roman’ın Laz’a komşuluğunu, Alevi’nin Sünni’ye eşitliğini; çalgısını, çengisini, ağıtını, stranını, kılamını ve türkülerini…

Seferihisar’da yarattığı tüm güzellikleri İzmir şehrine taşıyabilecek mi? Anadolu’dan Ege’ye doğru yayılan karanlığa İzmir’den parlayan bir ışık olabilecek mi?

Bu kurtlar sofrasında zor!

Ama imkânsız değil!

Önümüz bahar. Biliyoruz erguvanlar açacak, mimozalar serpilecek; Ege’nin zeytinleri daha bir kök salacak derinlere.

Ne diyelim, bahar olsun, aşk olsun!

Senin de yolun aşk olsun sevgili Tunç Soyer.

https://t24.com.tr/yazarlar/yusuf-nazim/ask-olsun,21581

Kırık hayatlar mevsimi

Yusuf Nazım
T24 | 16 Ekim 2018

Sene 2012, Mayıs.

Mevsim, kırık hayatlar mevsimiydi.
Bir avuç insan, “büyük aşklar yolculuklarla başlar” diye koyulmuştuk yola.

Amacımız Diyarbakır, Batman, Van illerinde, çocuk gülüşlerinde saklı yarım kalmış öykülerin izini sürmekti.

Bizim aşkımız da bir yolculukla başlamıştı. Benim koordinatörlüğümde, yönetmenimiz Gülsün Sarıoğlu ile birlikte çekeceğimiz belgesel filmin çekimleri de, Duchenne Muscular Dystrophy (DMD) adlı hastalığın mağdur ettiği hasta hayatların görünmeyen dünyasına yapılan bir yolculuktu... 

Tedavisi mümkün olmayan bir hastalık tarafından bedenleri kuşatılmış, köylerin, kentlerin ve kasabaların ücra köşelerine hapsolarak unutulmuş insanlar... Yaşamları, kendi iradeleri dışında, doğanın haksız adaletinin bir tecellisi olarak kısaltılan, ülkemizdeki kötü bakım koşullarında hayatlarına 20 yıl ömür biçilmiş, çocukluklarını tekerlekli sandalyede geçiren, hayatın dokunmayı unuttuğu çocuklar... Ve onların “hastalık taşıyıcısı” olarak suçlanan, bunu kader bilerek sineye çekmiş, yüreği burkuk, boynu bükük anneleri… Birer hastalık taşıyıcısı adayı olan genç kızların aşka ve sevdaya dair hayalleri…

*  *  *

Gideceğimiz her şehirde, hasta bir çocuğumuzun hayali vardı.

Ata ile Hamza kardeşler

Amida’da (Diyarbakır) 19 yaşındaki Osman’la Keçi Burcu’na tırmanıp Hevsel Bahçeleri’ne karşı uçurtma uçurmak; Batman’ın Beşiri ilçesinde 14 ve 16 sındaki sevgili Hamza ve Ata ile sular altında kalacak Hasankeyf’in zirvesinde, göklere saldığımız uçurtmamızla Türkçe, Kürtçe ve Ermenice olarak bütün dünyaya DMD’li çocukların selamını göndermek; tekerlekli sandalyesinde bize Uçkun ikram eden 11 yaşındaki Kadir’le Van’ın Akdamar Adası’nda uçurtmamızı göndere çekmek…

Çoğunu gerçekleştirdik bu hayallerin.

Şişli Belediyesi’nin yaptığı maddi destek önümüzü açtı.

Sonunda filmimizi bitirdik. 2013 yılında İstanbul, Lütfi Kırdar’da galasını yaptık. Ardından Urfa, Diyarbakır, Batman, Tatvan ve Van illerinde bölge galalarını ve gösterimlerini yaptık.

Bu illerin belediyeleri bize kucak açtı. Araç ve yardımcı personel verdi, konaklamamızı sağladı; sıcaklığını, desteğini, konukseverliğini eksik etmedi. Kokteyllerimiz onların sayesinde yaptık. Şehirlerdeki hasta ve ailelerini toparladık, hem filmin gösterimini yaptık, hem de beraberimizdeki hocamız Prof.Dr. Coşkun Özdemir’le birlikte bilgilendirme toplantılarını…

Suprp Giragos Ermeni Kilisesi, 2013

Kadim dostumuz yazar Şeyhmus Diken ve eski Diyarbakır Tabip Odası Başkanı Dr.İlhan Diken sayesinde Diyarbakır galamızı Surp Giragos Ermeni Kilisesi’nde gerçekleştirdik. Keçi Burcu’nda, Dört Ayaklı Minare’de, On Gözlü Köprü’de, Suriçi’nde, Hançepek’te yaptığımız çekimleri, bölge halkı ve hasta aileleriyle paylaşmaktan onur duyduk, duygulu anlar yaşadık…

*  *  *

Oysaki biliyorduk, kırık hayatlar mevsiminde geçiyordu zaman.

Belgesel filmimizin Batman kahramanlarından Hamza. 2016’nın Mart ayında, en zayıf yerinden, akciğerlerinden hastalandı. Batman’ın sınırlı koşulları Hamza için seferber edildi. Haberler uçuruldu dört bir yana, İstanbul’dan uzman hekimler devreye girdi…

Yetmedi!

Onca çaba, onca seferberlik Hamza’yı hayata bağlayan o incecik ipin kopmasına engel olamadı. Sevgili Hamza, kardeşi Ata’yı yalnız bırakarak sonsuzluğa göçtü…

*  *  *

Dedim ya, mevsim kırık hayatlar mevsimiydi.

2015 yılında, demirden bir kasırga çıktı, kasıp kavurdu bölgeyi. Uzak kentlerden gelmiş bu yabancı insanlara kucak açan bütün yerel yönetimler de bu kasırgadan nasibini aldı.

Diyarbakır’da, Surp Giragos Ermeni Kilisesi harap oldu. Dört Ayaklı Minare ayaklarından yaralandı. Tahir Elçi bu minarenin yaralı ayakları önünde can verdi. Katili hala bulunamadı. 9000 yıllık Suriçi’nde, Hançepek dâhil diğer mahalleler yerle bir edildi. Tarihte, belki de ilk kez bir şehir, kökünden kazınarak, Dicle’nin kıyısında dev bir mezara gömüldü. Sevgili Dr.İlhan Diken Haziran 2014’te rahmetli oldu. Diyarbakır’ın sonraki belediye eş başkanı Gültan Kışanak iki yıldır hapiste. Yargılaması halen devam ediyor.

Batman'da Yılmaz Güney Kültür Merkezi'nin yeri

Kendi şehrindeki hastaların hayat hikâyelerine kulak veren bizlere her türlü konukseverliğini esirgememiş Batman şehrinin belediye başkanı zaten hapisteydi. Onun yerine bakan belediye başkan vekili Serhat Temel, Yılmaz Güney Kültür Merkezi’nde (Yılmaz Güney Sineması) bizlere karanfil vermiş, konakladığımız belediye evinde akşam ziyaretimize gelmişti. Bölgeyi kavuran fırtınadan o da nasibini aldı. Tutuklandı, hapis yattı. 6 yıl 8 ay mahpusluk düştü onun da payına. Yılmaz Güney Kültür Merkezi’ne gelince. Kapısına kilit vurdular önce. Sonra bir yangın çıktı, en sonunda iş makineleriyle yerini dümdüz ettiler… Kayyum belediyesi, yenisinin aynı adla yapılacağı vaadinde bulundu. Sonradan camii mi, sinema mı, yoksa yeşil alan mı olsun diye yapılan ankette sonuç ‘sinema’ çıkınca, yerini yeşil alan yaptı.

Bize olanaklarını sınırsızca açan o güzel insan, Tatvan Belediye başkanı Abdullah Ok da tutuklandı, hapis yattı. Kendisine 10 yıl 7 ay ceza verildi.

Surp Giragos Ermeni Kilisesinin eski ve hasarlı hali

O sıralar Van Belediyesi’ni deprem vurmuştu. Yıkılmış bir kentin düşlerine tanık olmuştuk oralarda. Buna rağmen belediye başkanı Bekir Kaya, yok yoksul belediye olanaklarını önümüze sermekten asla geri durmamıştı. Ne yazık ki o da, tutuklandı. 8 yıl 9 ay ceza alarak ödedi bedelini.

Urfa Belediye başkanı A.Eşref Fakıbaba’ya gelince. Bağımsızken “ceketimi koysam kazanır” sözüyle ünlüydü. AKP’li oldu, terfi etti. O şimdi bakan… Bugünlerde Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı olarak saman, canlı hayvan ve et ithal etmekle meşgul…

*  *  *

Tarih, 11 Ekim 2018, Perşembe.

Bugünlerden geriye baktığımızda bir kez daha anlıyorduk ki, aşkı da bilirlerdi onlar, yaşamayı da…

Lakin kırık hayatlar mevsimiydi yaşanan. Ve hayat, ne yazık ki bu mevsimde kimi zaman hüzün dolu oluyordu. Aradan bunca zaman geçtikten sonra, geride, kırılmış hayatlarla birlikte, baştan aşağı yıkılmış kentler kalıyordu.

Batman’ın Beşiri ilçesinden belgesel filmimizin iki kahramanından geride kalan Ata.

Geçenlerde bir haber geldi Batman’dan. Telefondan gelen bir mesajın hüzün yüklü sözcüklerine sarılıydı bu haber. Düşlerini, kâğıttan bir gemiye yükleyerek Dicle’nin serin sularına bırakan sevgili Ata hastaydı, nefes alamıyordu. Üyesi olduğu Türkiye Kas Hastalıkları Derneği ‘nin fedakâr yöneticileri bütün gücüyle çırpındı, durdu. Telefonlar susmadı, uzmanlar arandı; bulundu, bulunamadı…

Yoğun bakımdaki Ata’nın, ne Afrin’de, Cerablus’ta, El Bab’ta sınır ötesi bir savaşa, ne F-35 savaş uçaklarına, ne de adım başı AVM’lere, rezidanslara  ihtiyacı vardı. Sadece birkaç rahat nefes alabilmekti hayattan beklediği onun.

Olmadı!

Bu dünya, sevgili Ata’yı hayata bağlayacak birkaç nefesi ona çok gördü. Bir akşam güneş batarken kaybettik onu. Kardeşi Hamza’nın yanına gitti. Arkasında, binlerce umut çiçeği DMD’li çocukla birlikte, yarım kalmış bir öykü bıraktı:

yarım kalmış öyküleri vardı onların
çocuk gülüşlerinde sakladıkları
kırık hayatlar mevsimiydi
sanki ömürleri

halbuki
aşkı da bilirlerdi en iyi
yaşamayı da
heybelerinde umut
bakışlarında hayal ötesi şeyler
ve sihirli sözleri vardı
hayata söyleyecek;
    -bir gün mutlaka!..

Not: Düşümdeki Uçurtma belgeseli.  Yönetmen Gülsün Sarıoğlu, Genel Koordinatör: Yusuf Nazım, Yardımcı yönetmen : Serdar Aydoğdi, Görüntü Yönetmeni : Emre Karadaş, Kurgu : Adil Yanık, Yürütücü Yapımcı : Eray İlkinönü, Gülsün Sarıoğlu, Asistan : Tarhan Aydın, Diyar Güngörmez

https://t24.com.tr/yazarlar/yusuf-nazim/kirik-hayatlar-mevsimi,20612