Söylemesi yasak ölümler

Yusuf NazımT24 | 10 Temmuz 2018 

Söylemesi yasak ölümler taşıyorum bir süredir, kalbimin zulasında. Hayat kadar gerçek, bir o kadar acı, üstelik karanlık... Kabul etsek de, etmesek de… Bir süredir, söylemesi yasak ölümlerin yurdu ülkem.

Hayat kadar gerçek. Çünkü içindeyiz, her gün yaşıyor, görüyor, duyuyoruz.

Bir o kadar acı. Çünkü farkındayız, anlıyor, hissediyoruz.

Aynı zamanda karanlık. Çünkü hep bir nihayete evriliyor, mutlak bir sessizliği çağrıştırıyor, hep ölümle bitiyor sonu.

Bir sözcük kaç ölü ediyor bu ülkede

Tekirdağ’da bir tren faciası. Tren raylardan çıkmış, ölü ve yaralılar var. Telaş içinde yolcuların yakınları. Kaza nasıl olmuş, ölenler kim, yaralılar kaç kişi, neredeler?

Malum, kötü haber tez yayılıyor. Çoktandır yasağa batmış bir ülkeyiz ya; anında yayın yasağı başlıyor.

“Başbakanlık tarafından tren kazasıyla ilgili yayın yasağı getirildi!”

Yalnızca sekiz sözcük! Yanlış duymadınız sekiz sözcük! Ama en önemlisi “Yasak!”

Nedensiz, gerekçesiz, açıklamasız bir yasak…

Tarıyorum medyayı; hepsi tek bir yerden alıyor haber kaynağını. Bütün izler devletin ajansına çıkıyor. Anadolu Ajansı, başbakanlık tarafından iletilen tek cümleyi vermekle yetiniyor. Belli ki ambulanstan önce yayın yasağı ulaşıyor geride kalanlara.

Peki, birden bire rahatlıyor muyuz? Acısı azalıyor mu geride kalanların? Yaraları sarılıyor mu?

17 şirket, 28 gemi, 2 süper yat sahibi son başbakanın makamından veriliyor talimat.

Sekiz sözcük, 24 ölü, 318 yaralı. Hesapladı mı acaba sayın başbakan, sözcük başına üç ölü düşüyor, kırk da yaralı! Düşünüyorum da, bir sözcük kaç ölü ediyor bu ülkede? Sekiz sözcüğe ne de çabuk sığıyor 24 ölü?

Haber yasağı kalkınca öğreniyoruz. Demiryolu üzerinde, şişmeye nasıl da tam teşebbüs etmiş menfez. Yağmursa görünmez bir ihanet içinde; metrekareye 32 kg düşmüş meğer, malum görünmez kaza öncesinde. Bilseniz, nasıl da aydınlandık, nasıl bilgilendik…

Soma Katliamı, 13 Mayıs 2014

Bir kıvılcım çakar, ateş nefes basar bacaları

Alıştık mı ne? Çoğu fıtratından diyorlar ölümlerin. Nedense hiç vakit geçirmeden, yine fıtratından geliyor yayın yasakları. Oysaki sebebi olmalı bu ölümlerin. Ya da sorumlusu! Ve bir karşılığı bulunmalı yok yere ölüme sebebiyet vermelerin…

Ama olmuyor, olmuyor işte!

Örneğin, Soma’da madencisindir. Toprağından kopmuş, yok yoksul, çaresizsindir.  Çoluğunun, çocuğunun rızkının peşinde, ekmek parası peşindesindir. Gözünü karartarak emniyetsiz, güvencesiz yedi kat yerin altına inebilirsin. Bir gün bir kıvılcım çakar, ateş nefes(*) basar bacaları, soluksuz kalıp yüzlerce birden ölebilirsin. RTÜK bir duyuru yayınlar hemen. “Medya kuruluşlarına” diye başlar o duyuru, “bölgeden haber aktarırken insanların üzüntüleri konusunda gereken hassasiyetin gösterilmesi,” şeklinde devam eder, “ayrıca yayın akışlarında gerekli düzenlemeleri yapmaları konusunda” diye bitebilir… Günlerce sayamazsın sayısını ölenlerin; aylarca ulaşamazsın cansız bedenlerine. Yıllar sürer mahkemesi de, gerçeği bir türlü öğrenemezsin.

Ankara Katliamı, 10 Aralık 2015

Mesela Ankara’dasınız. Ülkenin dört yanından gelmişsiniz. Barış mitingi yapıyorsunuz. Önceden haber verilmiş, izinler alınmış, güven içindesiniz. Ya da siz öyle sanıyorsunuz. Öyle ya, barış için yürüyorsunuz, şen, şakrak, neşelisiniz. Davullarla, zurnalarla halaylar çekiyorsunuz. Apansız birkaç bomba patlar ortanızda, parçalarınız dört bir yana savrulur da, yüzünüz birden ölebilirsiniz! Merak etmeyin, Cumhuriyet Başsavcılığı’nın talebi üzerine yayın ve eleştiri yasağı getirilir hemen. Mümkünü olmaz gerçeğin peşine düşmenin, olsa olsa can derdine düşersiniz siz.

Dedim ya, ölmek dâhil, bazı şeyler öyle kolaydır ki bu ülkede…

Örneğin Suruç gibi küçük bir kasabadasınız. Komşunun savaş mağduru çocuklarına oyuncak götüren gençlerin arasında olabilirsiniz. Bir anda bir bomba patlar aranızda, onlarca gencecik çocukla birlikte ölüp gidebilirsiniz. Lakin katliamın haberini istediğiniz gibi yapamazsınız.

Suruç Katliamı, 20 Temmuz 2015

Anlayacağınız, bugünlerde her türlü kötülük musallat olabilir insana. Dilediğiniz gibi mağdur olup özgürce ölüp gidebilirsiniz. Yaşlıysanız, yolda yürürken bir panzerin altında kalıp rahatça can verebilirsiniz. Ya da çocuksanız, yoksul evinizin küçücük odasında uyuyorsanız; ansızın bir polis aracı girebilir odanın duvarından içeri, taksirle bile olsa ölebilirsiniz.

Kısacası, nicedir ölmek serbest bu coğrafyada. İster üçer üçer, ister beşer beşer, ister onar onar olsun; ancak nasıl öldüğünü söylemek yasaktır ülkemde!

Mesela sakıncası yok; bin odalı bir sarayda, ballandıra ballandıra, diyelim yüz garsonla masalara nasıl servis yapıldığını haber yapabilirsiniz. Ya da, program sunucularını televizyonlardan bas bas bağırtarak, bir takım insanları binalardan baş aşağı sallandırmakla gözdağı verebilirsiniz. Barış isteyeni uluorta hedef gösterip içeri tıktırabilir, üniversite hocalarının kanlarında banyo yapmak isteyen mafya bozuntusuna alkış tutabilirsiniz… Bütün bunların haberlerini özgürce yapabilirsiniz.

Ancak toplu ölüm haberleri yapamazsın! Şehirlerde bombalar patlar, binalar uçar havaya; insanlar ölür; askerler, polisler, çocuklar; anında yayın yasakları gelir, sekiz sözcüğe 24 ölüyü gönül rahatlığıyla sığdırabilirsiniz. Çünkü ölmek/öldürmek serbest, dillendirmek ise yasaktır artık benim ülkemde.

Yasak ölümler taşıyorum bir süredir

Yasak ölümler taşıyorum bir süredir, kalbimin zulasında.

Hep kanun hükmünde veriliyor emirler, üst perdeden işitiliyor bir ses.

Git öl, diyor o ses, git öl!

Nasıl bir cinayete kurban gidersen git!

Hangi cehennemin ateşinde, hangi kör menfezin kuytuluğunda, hangi derinlikte olursa olsun, git öl!

Ama kimseler duymadan, çocuklarının canhıraş feryatları kulakları tırmalamadan, olur olmaz ortalığı ayağa kaldırmadan öl…

Kim bilir ölenlerin, nasıl bir rüşvet pazarlığına kurban edildiğini öğrenmeden…

Belki bir ihaleye fesat karıştırıldığını, belki liyakatsiz bir atamanın nelere kadir olduğunu bilmeden…

Sanki her şey kendiliğinden, usul usul oluyormuşçasına; fıtratı belli bir kazada istersen birer birer, onar onar, yüzer yüzer öl...

Yeter ki söylemesi yasak olsun ölümler, ölürsen sessizce öl…

 (*) Eski metinlerde kömür ocaklarında giruzuya verilen isim.

http://t24.com.tr/yazarlar/yusuf-nazim/soylemesi-yasak-olumler,20073

Ölümün ötesinden sesler

Yusuf Nazım
T24 | 28 Aralık 2017

Gri bir sabaha uyandım bu sabah.

Ölümün berisindeydim.

Takvim yapraklarına bakmaya korkuyordum.

Lakin korkunun gerçeği görmeye engeli yoktu!

Evlerimizde, artık birer cam kutucuk misafir ediyorduk, basınca düğmesine hemencecik kusuveriyordu gerçekleri yüzümüze.

Tabii doğru kanaldaysak eğer.

Değilsek, yapacak bir şey yoktu zaten! Başımızı gömdüğümüz ve ilelebet sürecekmiş gibi sandığımız kumdan, çamurdan, cerahatten oluşmuş bir bataklığın içinde, yaşıyormuş gibi yapmaya devam ediyorduk…

Bir de sosyal medya vardı tabii.

Takvim yapraklarından daha  şaşmaz bir şekilde çalışıyor ve ister istemez ölümün ötesinden sesler ulaştırıyordu bize.

*  *  *

1943, Van, Özalp, otuzüç kurşun, temsili

İşte, üzerimizi örten o gri karanlık altında bu sesleri duyuyordum ben.

Ölümün ötesinden seslerdi bunlar.

33 kurşuna çıkmıştı adı. En çok da, Ahmet Arif’in dizlerinden duyuluyor, onun sesinden dile geliyordu.

1943 yılında, Van’ın Özalp İlçesi’ndeydi… Elleri arkadan bağlanmış, Kukur Deresi’nde yatıyordu, kurşuna dizilmiş 33 Kürt köylüsünün cesedi.

*  *  *

1 Mayıs 1977 katliamı, Kazancı Yokuşu

Ölümün ötesinden sesler duyuyordum…

Sene 1977’ydi;  günlerden 1 Mayıs, İstanbul’da Taksim Meydanı.

Bir bayram gününde, Kazancı Yokuşu’nda yakalanıyorduk ölümün soğuk nefesine.

Bayram başlamadan daha, nasıl da dönüşüyordu 34 canın cenaze merasimine.

Ne çok vuruluyorduk biz, ne çok öldürülüyorduk böyle!

*  *  *

24 Mayıs 1993, Elazığ-Bingöl Karayolu, 33 asker anıtı

Ölümün ötesinden sesler duyuyordum hala.

24 Mayıs 1993, Elazığ-Bingöl Karayolu’ndan geliyordu ölümün sesi.

Bir dağın yamacında, sorgusuz kurşuna diziliyordu 33 silahsız er!

Ölüm kimliğine bakmıyordu ölenlerin, kaçınız Kürt’tü, hanginiz Türk’tü diye sormuyordu.

*  *  *

2 Temmuz 1993, Madımak katliamında ölenler

Sene 1993, Temmuz’un ikinci günü.

Ölümün ötesinden sesler çalınıyordu yine kulağıma.

Madımak, diyordu; 34 can, 34 yanık insan, et kokusu...

Yirmidördünün, yirmibeşin altındaydı yaşları!

Şairler de yanıyordu bu yangında, çoğu genç, delikanlı, kız, kızan; yazarlar, ozanlar, sanatçılar da…

Sazları da birlikte yanıyordu canların; sözleri de, türküleri de, şiirleri de...

*  *  *

5 Temmuz 1993, Başbağlar katliamı

Üç gün sonrasıydı.

Kararlıydı, ölüme doymayan bir yıl olarak yazacaktı adını, tarihin kara yapraklarına, 1993 senesi.

Yangın düşmüş, boşaltılmış, viran olmuş binlerce köy, mezra kalacaktı geride; sönmüş ocaklar, dağılmış yuvalar; toprağından, yurdundan sürgün olmuş insanlar…

Yine 1993, 5 Temmuz günü, bu sefer Başbağlar’dan ulaşıyordu ölümün ötesinden sesler.  

Bir kez daha, ölüm çığlıkları yapışıyordu bir köyün yakasına; bir kez daha sıkıyordu boğazını ölüm insanların. Ve bir kez daha esiri oluyorduk, listelerde 33 ölümden ibaret sayıların.

*  *  *

20 Temmuz 2015, Suruç katliamı, oyuncaklar

Ölümün ötesinden sesler işitiyordum durmaksızın.

Acılar sığmıyordu artık takvim yapraklarına ve biz yetişemez oluyorduk anma törenlerine.

Kobanili küçük çocuklara oyuncak götürecek olan büyük çocuklar, henüz yeterince büyümemişlerdi.

Henüz erkendi, Suruç daha ıraklardaydı.

Henüz yeterince büyümemiş 33 çocuğun etleri, bir bahçenin orta yerine henüz savrulmamış, kanları uluorta yapışmamıştı taşa ve betona.

*  *  *

Ölümün ötesinden fısıltılar duyuyordum.

Atık birer birer değil, onar onar ölüyorduk bu coğrafyada.

Onar onar ölündüğünde, doğaldır ki, adını katliam koyuyorduk bu toplu öldürümlerin.

Lakin bazıları alınıyordu buna, galiba katliam sözü biraz kaba kaçtığından.

Anlıyordum, onar onar öldürülünce değil, meğer buna katliam denilince kabalaşıyormuş insan.

*  *  *

28 Aralık 2011, Roboski katliamı

Bugün bir kez daha duyuyordum.

Bir dağın yamacına gizlenmiş oluyordu.

Ölümün ötesinden sesler gelmeye devam ediyordu hala.

Takvim yaprakları 16 Aralık'tan 26 Aralık'a doğru bir katliamın izlerini sürerek ilerlerken adım adım, biz unutmaya başlıyorduk bile Kahramanmaraş'ı!

Peki, ne zamana dek?

Çok fazla değil!

Çünkü bir güne sığmaz oluyordu artık ölüm haberleri, başka bir katliama doğru hızla yol alıyorduk.

Uludere, Roboski diye fısıldıyordu bu sefer aynı ses...

28 Aralık 2017 tarihli sayfayı işaret ediyordu bana.

38 insan, 38 katırın ürkek gölgeleri yürüyordu bir dağın eteklerinde.

Toplam 76 can!

Karanlıkta, bir dağın dona kesmiş ıssızlığı çalınıyor, ölümün ötesinden sesler çarpıyordu yine kulaklarıma.

Uçak sesleri, insan seslerine karışıyordu; katır sesleri, çocuk seslerine.

Kaçırıyordum gözlerimi.

İlk defa, hiç sorulmamış sorulara yanıtlar arıyordu aklım; katır çığlıklarını, çocuk çığlıklarından ne zaman ayırt edebilir ki insan?

34 ölü katır, 34 ölü insan kalıyordu o gece dağın yamacında.

“17'si çocuktu” diye sesleniyor ama o ses, henüz büyümemişti ve artık asla büyümeyecektiler...

Büyükler daha mı kolay ölürdü sizce çocuklardan, daha mı az acı çeker onlar?

Sahi, daha mı tez solardı düşleri, erken ölen çocukların?

Yıkılan Roboski anıtı

Hadi biz öldük diyelim bir dağın yamacında, heykellerimizi niye öldürdünüz bir şehrin merkezinde?

Uçakların, sadece katırları ve insanları değil, bazen adaleti de öldürdüğü olur muydu?

Demek ki oluyormuş…

Adını söyleyemediğim sözcükler çırpınıyordu dilimde.

Çaresiz, susuyordum.

Susuyor ve başımı kaldırıyordum.

İşte o an, penceremden görüyordum;

Geçen bahar diktiğim zeytin ağacının, bir kuş konmuş oluyordu incecik dalına.

Tarifsiz bir sevinç doluyordu o an içime; duygu dolu sözlerden, imge yüklü şiirlerden, en güzel ezgilerden birike birike gelmiş gibi hissediyordum…

Gökyüzü, gri perdesini yavaşça aralıyordu.  

Güneş tereddütsüzce açıyordu.

Bu sefer ölümün berisinden fısıldıyordu kulağıma o ses:

“Biliyorduk…

Biz umut ettikçe daha çok cesaret bulacaktı çocuklar.

Başka yolu yoktu, biz sevdikçe daha çok güzelleşecekti dünya.”

*  *  *

Yeni yılda, yepyeni umutlara…

http://t24.com.tr/yazarlar/yusuf-nazim/olumun-otesinden-sesler,18827

Keşke biz ölseydik

Yusuf Nazım
T24 /29 Temmuz 2015

Keşke hiç yazmasaydım bu yazıyı.

Keşke, bu yazıyı yazmama sebep olan koşullar hiç oluşmasaydı.

Keşke solmasaydı, Suruç’ta, kalbimin aynasına ışık tutan çocuk gülüşlerinden yaralı o yüzler.

*

Pişmanlıklardır bazen bizi hayata küskün kılan.
Ya da, geç fark edilen yanılgılar.

Bazense, kendi istençlerimizdir bizi, çok sevdiğimiz hırçın denizlerin kıyılarına sürükleyen.

Böyle zamanlarda, hep keşkeli sözler dökülür dudaklarımızdan.

Ve keşkeli sözlerle dile gelir pişmanlıklar.

Keşkeyle anlatırız yanılgılarımızı, keşkeyle bitiririz son sözlerimizi.

Ve nihayet, keşkeyle süsleriz en güzel hayallerimizi…

*

Duygularımı, keşkeli sözlere bağlayan o şey!

Elimdeki gazetenin sayfaları arasından duyduğum o ses!

Bir Kürt annesinin yürekleri dağlayan çığlığı…

Ülkenin dört yanından gelip bir mahşer yerinde yanan gençlerin arkasından söylediği o manalı sözler.

Sessiz bir çığlığın kelimelerde can bulmuş hali.

Bütün gülüşleri adına çocukların, bütün gülüşlerini toplayarak gelen kentlerin…

Suruç’a kadar gelip Kobani’ye geçemeyen; çocuk nefeslerini toplayarak Kobani’nin ıssız sokaklarına üfleyemeyen; “Kobani benim evimdir, onu yeniden inşa edeceğiz” diyen gençlere söylenen o söz:

"Keşke o bomba bizim burada patlasaydı. Biz Kürtler alışığız, ama Batı'dan gelen o çocuklar misafirimizdi. Keşke biz ölseydik. Ne diyeceğiz şimdi annelerine."

Ahh, kalbim!
Keşke okumasaydım bu sözleri, ya da hiç görmeseydim.

Keşke almasaydım o gün o gazeteyi.

Alsam bile okumasaydım; okusam da çevirmeseydim o sayfayı.

En azından, o köşeyi atlasaydım.

Ve hiç rastlamasaydım o habere.

Ve orada, o Kürt annesinin, derin acılarla yüklü yüzüne hiç bakmasaydım.

Ve değmeseydi gözleri, gözlerime.

Dokunmasaydı sözleri inceden inceye ruhuma.

Ve ilişivermeseydi bakışlarım, o fotoğrafın altındaki bilgece sözlere…

*

Keşke, acımızı hafifletecek tek şeyin, bir Kürt annesinin feryadında saklı olduğunu bilmeseydim.

Keşke susmasaydı devrim şarkıları çalan o laterna.

Keşke kıymasaydılar gökkuşağının karasına.

Ve bunca genç, bunca çocuk; bu kadar sevgi dolu, böylesine coşkulu, böylesine iyimser olmasaydılar.

Ve dünya böylesine yalan, böylesine ikiyüzlü, böylesine riyakâr olmasaydı keşke.

Ve uygarlık tabii…

Adına demokrasi, çağdaşlık denilen o büyük yalan; körpecik bedenlerin sevgi dolu ruhlarına hileyle zerk edilmiş olmasaydı keşke.

*

Adı Uğur'du, Kasım'dı Ezgi'ydi çocukların; Cemil'diler, Çağdaş'tılar, Nazlı'ydılar.

Kütüphane kurmak için hazırlanıyorken elleri, birden bire soluvermişti ışıl ışıl yüzleri.

Ferdane ve Mücahit'ti isimleri; Murat'tı, İsmet'ti, Okan'dı ve Emrullah'tı.

Sevmede yoktu üstlerine, karşılıksız vermede, çekincesiz gülmede.

Yarışta hilesiz, paylaşmada kavgasız, barışta hep en önde...  

Çoğunun gerçek olmasa da, gerçeğe yakın hayalleri vardı her birinin.

Yarım kalmasaydı düşleri resimler çizeceklerdi yollara, okullara, kreşlere.

Nartanlar, Ferdaneler, Serhatlar; Erdallar, Süleymanlar, Koraylar...

Dersler verecek, hikâyeler anlatacaklardı çocuklara.

Amara’nın dört yanına dağılmış oyuncaklar, ulaşabilseydi eğer Kobani’nin enkazlarına.

Ve Dilek ve Büşra, kendi elleriyle sunabilseydi onları çocuklara.

Pamuk elleriyle Ayda ile Duygu, okşayabilseydiler keşke çocukların o kül rengi yanaklarını. 

Usuldan dokunabilseydi Nazegül ve Alper, Ürkek ve kırılgan bakışlarına çocukların.

Keşke bir zalimin ilkel, vahşi dürtüleri, buna engel olmasaydı.

Keşke sevinçleri yarım kalmasaydı Cebrail ve Alican'ın.

Keşke adları Mert ve Veysel; Yunus ve Mehmet olmasaydı, Suruç’a kadar gidip de bir daha geri dönemeyecek o gençlerin.

Keşke çocuk kalmasaydı gülüşleri Alper ile Osman'ın…

*

Biz duyduk bir Kürt annenin feryadını, Kobani’nin, Suruç’un çocukları duymasaydı keşke.

Nice hayalleri olmuştu onların, keşke güzel hayaller kurmasaydılar.

Suruç’un öte yanı harabe, şimdi bir kez daha yıkılmış, bir kez daha yaralı.

Keşke çocukların umutları, böylesine kırılmış, böylesine yalnız kalmasaydı. 

Bir okulunun yıkılmış duvarları arasında gördüm yaralı yüzlerini; çantalarnı, defterlerini, kalemlerini bekliyorlardı Kobanili çocuklar. Bir de henüz kutularından açılmamış oyuncaklarını... 

Anıları kaldı geride o gül yüzlü çocukların, keşke kalmasaydı.

İnsanlık adına adalet ve barış ekmekti düşleri.

Düşlerinin rengine boyamaktı Kobani’nin gri sokaklarını; cesareti kaldı bize çocukların.

Keşke cesaretleri kalmasaydı bize.

*

Keşkeler, acı dolu feryatlarıdır bazen yenilmiş, çaresiz yüreklerin.

Çaresizliğin kıyısında oturur, yapayalnız düşler kurarlar. Hiç farkında bile olmazalar, keşkeli cümlelere açılır acıları; 

"Keşke o bomba bizim burada patlasaydı. Biz Kürtler alışığız, ama Batı'dan gelen o çocuklar misafirimizdi. Keşke biz ölseydik. Ne diyeceğiz şimdi annelerine."

Yalnızca bir Kürt annesinin, yüreğinden kopup gelen acı dolu çığlığı değildi bu!

Nice ateşlerden geçmiş, badireler yaşamış bir halkın, kim olursa olsun, yeter ki el uzatsın ona; pazarlıksız, samimi, gönülden; kardeşten de öte bağlılığın, derinden duyulan istenciydi bu!

Bir Kürt’ün değil, tüm Kürtlerin acılarla sınanmuş, sessiz, sitemsiz feryadıydı duyduğum.

Keşke o annenin, yürekleri dağlayan çığlığını bütün dünya; dağlar-taşlar, börtü-böcek dinleseydi.

Keşke yüreğimde, birdenbire büyüyen o alazlı duyguların ateşi, yalnız benim bedenimi sarmasaydı.

Keşke istisnasız bütün yüreklere işleseydi bu çığlık.

Keşke o gün gazeteye sürmeseydim elimi.

Keşke o gün görmeseydim o haberi.

Keşke duymasaydım o annenin feryadını.

Keşke o gençlerin gülüşleri bu kadar yaralı olmasaydı o gün.

Keşke yüreğimden yaralı olmasaydım ben de.

Keşke bu yazıyı yazmasaydım.

@yusufnazim

http://t24.com.tr/yazarlar/yusuf-nazim/keske-biz-olseydik,12409