Bir kez daha savaş ve barış üzerine

Yusuf Nazım
T24 | 1 Ocak 2019

"Savaş yoksullar için vatanseverlik, zenginler içinse bir iştir."

Adam, sanki bilinmeyen bir dilde konuşmaktadır.

Biraz dikkat edildiğinde, hiç de öyle olmadığı anlaşılır. Açık seçik Arapça’dır konuşması. Küçük bir çocuğun eşliğinde ürkek adımlarla yürümektedir.

Bir babadır o. Savaşta kaybettiği çocuğunu aramaktadır.

Nice acıların yaktığı, ihanetin kuruttuğu, ölümlerin kavurduğu bir ateş denizinden savrulmuştur. Savaşın, barutun, yok etmenin coğrafyasından kurtulup gelmiştir.

Demokrasi ve özgürlük götürme heveslilerince ülkesi kan gölüne çevrilmiştir onun. Akıl almaz dramların yaşandığı, ailelerin parçalandığı, ocakların dağıldığı bir ülkedir burası. Ölüleri yüzbinlerle sayılan, göç edeni milyonlarla ifade edilen, yanmış, yakılmış, harap olmuş bir coğrafya…

*  *  *

Suriyeli babanın, yıllardır sürdüğü iz onu, Türkiye’de bir şehrin kenar mahallesine kadar getirmiştir. Küçük bir çocuk ona yol göstermektedir. Bir mobilya atölyesinin önüne gelirler. “İşte burada,” der çocuk.

Baba ürkek adımlarla girer içeri. Birisiyle selamlaşır, konuşur, bir şeyler söyler ona. Konuştuğu kişi, hızar sesleri arasında, eliyle içeriyi işaret eder. Tiner kokulu atölyenin derinliklerinden bir oğlan çocuğunun başı gözükür…

Gerisini tarih kitapları nasıl yazacaktır, bilinmez.

İçerden bir çocuk değil, bir yavru çıka gelir. Kan revan içinde bir savaşta kaybolmuş; acının, vahşetin, ihanetin, yok olmanın girdabından kurtulmuş babasıdır karşısındaki…

Bir anda atölyedeki tezgâhların üzerinden fırlayıverir. Bir kuş gibi kanatlanır adeta, havalanır, uçar, babasının üzerine atlar. Birbirlerine sarılırlar, öperler, koklarlar, kucaklaşırlar…

Dakikalarca sürer baba oğulun kucaklaşması. Onları bu kadar sarmaş dolaş yapan, Ortadoğu’yu cehenneme çevirmiş bir savaşın korkusudur. Yıllar süren ayrılıktan sonra baba ile oğlu böylesine kenetleyen insan olmanın, terin, tenin, özlemin, barışa duyulan hasretin kokusudur…

Savaşsız bir dünya için

İnsanlık, ölümü yenmek ve yaşamı çoğaltmak adına muazzam çalışmalar yapmaktadır.

Bir yanda çocuk ölümlerinin azaltılması, tedavisi mümkün olmayan hastalıklara çare bulunması; kanserin, AIDS’in, genetik hastalıkların yok edilmesi için büyük mücadeleler vermektedir. Bunun için laboratuvarlar kurulmakta, araştırma enstitülerinde milyarlar harcanmakta, üniversitelerde büyük bilimsel çalışımalar yürütülmektedir.

Ne yazıktır ki aynı insanlık, yaşamı bitirmek ve ölümü çoğaltmak üzerine de benzer çalışmalar içerisindedir.

Toplu şekilde insanlar nasıl öldürülür? En hızlı, en acısız, en kolay ölüm nasıl gerçekleşir? İnsanlar topluca ölürken, binalar, yollar, köprüler nasıl ayakta kalır? Tüm bunlar üzerine AR&GE çalışmaları yapılmakta, çok büyük paralar harcamaktadır. Acı olanı ise, bunun için bilimin ve bilim insanlarının kullanılmasıdır.

*  *  *

Savaşların değişmeyen tek geçeği varsa o da, canlılarla başlayıp ölülerle bitmesidir.

İnsanoğlu, hemcinslerini ve beraberinde doğayı da öldürmek için niçin silah üretir? Bu nasıl bir dünyadır? Bunca tank, uçak, savaş gemisi, bombalar, roketler, silahlar, mermiler, gaz ve zehir, kimyasal ve biyolojik silahlar neden üretilir?

Dünyadaki en kutsal savaş açlıkla olan savaştır. Buna rağmen, dünyada açlık çeken 800 milyon insanı, tam 83 kez doyuracak kadar para her yıl neden silahlanmaya harcanır?

Nasıl bir gelişmişlik, ne menem bir uygarlıktır bu?

*  *  *

Bugün, savaşsız bir dünyaya layık insanlık.

Ölümün, acının, ayrılıkların olmadığı bir ülke istiyoruz.

Çok mu şey istiyoruz?

Ne Türk’ün onurunun kırıldığı, ne Kürdün gururunun incindiği bir ülke istiyoruz. Ne Ermeni’si, ne Rum’u, ne de Yahudi’si, biri diğerine üstün olmasın istiyoruz! Almanı, İngiliz’i, Arap’ı, Afrikalısı, Kızılderili’si; hepsi ama hepsi eşit olsun; her dinden olanı; Müslüman’ı, Hristiyan’ı, Yahudi’si; dindarı, dinsizi; Alevi’si, Sünni’si aynı olsun; ama erkek, ama kadın, cinsel tercihi ne olursa olsun, yeter ki insan olsun. Ne sınırların bölücü duvarları, ne bayrakların ayrım yapan gölgesi, ne de devletlerin Nemruttan beter kibri; hiçbiri olmasın istiyoruz!

Ne tankları olsun insanlığın, ne de savaş uçakları, atom bombaları, gemileri; Ne S-400 ‘ler üretilsin, ne Patriotlar, Exocetler satılsın; ne de bunları üreten silah fabrikaları yapılsın... Tek bir tüfek, tek bir top, tek bir mermi dahi üretilmesin.

Bütün savaşlar, cümle düşmanlıklar, yekûn eşitsizlikler son bulsun.

Yeni yılda barış üstünüze olsun.

http://t24.com.tr/yazarlar/yusuf-nazim/bir-kez-daha-savas-ve-baris-uzerine,21237

“Selam olsun, korkunun üstüne yürüyenlere”

Yusuf Nazım
T24 | 29 Şubat 2018

Tarih 23Ocak 1995.

İstanbul’da Devlet Güvenlik Mahkemesi salonu. Duruşmada birçok aydın, sendikacı, yazar, sanatçı, akademisyenin yanı sıra genç bir delikanlı da vardır.

Kendisi, bir yıl sonra, 8 Ocak 1996’da bir haber takibi sırasında polisler tarafından dövülerek öldürülen Evrensel Gazetesi muhabiri gazeteci Metin Göktepe’dir.

Duruşma başlamıştır…

Yargılanan kişi, iri gövdesiyle mahkeme salonunu tek başına doldurur gibidir.

Ayakta, elindeki kâğıtlardan savunmasını okumaktadır.

Metin Göktepe Yaşar Kemal Durşmasında, 1995

Yalanlar Seferi

Türkiye’nin zor yıllarıdır. Kürt sorununda bir çözüm üretilememiş, dönemin muktedirleri “balığı yakalamak için denizi kurutmaya” karar vermişlerdir. Siyasilerin bile çoğu doğu illerine gidemedikleri, gazetecilerin sokak ortasında ensesinden vurulduğu, ölümlerin, kayıpların, faili meçhullerin haddi hesabının olmadığı, devletin rakamlarıyla üç bine yakın köyün boşaltıldığı kara bir dönemdir.

1994’teki Susurluk Kazası’yla ortalığa dökülen kirli ilişkiler, toplum üzerindeki baskısı, sonraki yıllarda da hızından hiç kesmeden devam edecek, 1997’deki ünlü 28 Şubat kararlarıyla doruğa ulaşacaktır.

Korkunun, baskının, yıldırmanın ayyuka çıktığı, ülkenin gökyüzünü kaplayan o zifiri karanlıkta Avrupa’dan kıvılcım gibi bir ses yükselir.

İri gövdesinde taşıdığı o kocaman yürekten yükselen bu çığlığın sahibi, ünlü yazar Yaşar Kemal’den başkası değildir.  

Alman Der Spiegel dergisi, Yaşar Kemal’in "Yalanlar Seferi" başlıklı makalesini yayınlamıştır. Yazısında, Türkiye'de devletin Kürtlere yönelik yıllardır süren baskı politikasını, o günlerde tüm şiddetiyle süren savaşın gerçeklerini anlatmaktadır Yaşar Kemal.

Ünlü yazar, o devrin muktedirlerinin hışmını üzerine çekmekte gecikmez. Terörle Mücadele Yasası’na (TMY) göre “bölücülük propagandası” yapmakla suçlanır.

Ancak o Yaşar Kemal’dir!

Çukurova’nın onuru, edebiyatın çınarı, bu coğrafyanın vicdanıdır.

23Ocak 1995 tarihinde, “Yalanlar Seferi” nde yazdıklarını mahkeme huzurda da aynen ve çekincesiz olarak savunur.

Yaşar Kemal ile Aşık Veysel aynı masada

İnsanoğlu umutsuzluktan umut yaratandır

Bu tarihten tam on altı yıl sonra.

Bu sefer tarih 28 Mart 2011’dir.

Ankara Devlet Tiyatrosu Akün Sahnesi.

Türkiye'de 68 gazeteci tutukludur. 2 binden fazla medya davası sürmektedir.

Gazeteci Ahmet Şık'ın henüz basılmamış kitabı için saldırıya uğramıştır.

Çağdaş Gazeteciler Derneği’nin Özel Onur Ödülü için anons edildiğinde salon ayağa kalkar, bir alkış tufanı kopar.

Yaşar Kemal’in adıdır bu alkışa neden olan.

Usta yazar törene katılamamıştır.

Bunun yerine ÇGD'ye bir mektup yazar.

2011 yılındaki mektubunda bugünleri anlatır gibidir:

“Diyorum ki, korkulmasın, bugünkü, bu gelip geçici duruma bakıp umutsuzluğa düşmenin bir gereği yok... Bugün hapisanelerde, mahkeme kapılarında veya mahkeme kapılarına gitmeyi beklerken mesleğinin ve insanlık onurunun hakkını verenler var. Onlar ve onların hakları için omuz omuza yürüyen, sesini yükseltenler insanlığımızın daha bitmediğini, vurdumduymazlığımızın bizi öldürücü hale getirmediğini kanıtlıyorlar.

İnsanoğlu umutsuzluktan umut yaratandır. Demokrasiyi yaratmak insanlığın büyük gücü olmuştur. Çok söyledim, tekrar söylüyorum. Ya demokrasi ya hiç...

Ve Türkiye ‘hiç’e layık değildir.

Selam olsun düşünce özgürlüğü ve insan hakları için direnen meslektaşlarıma.

Selam olsun insanlık toptan tükenmedikçe umudun da tükenmeyeceğini gösterenlere!”

Tarihe düşülmüş bir not

Aradan üç yıl daha geçer.

Tarih 12 Kasım 2014.

Bilgi Üniversitesi’nin konferans salonu.

Üniversite insanlığa, “bilim, felsefe, düşünce, kültür ve sanat alanlarındaki eserler kazandırmış ya da eşine az rastlanır nitelikte katkıda bulunmuş, ülke ve dünya barışına önemli katkıları olmuş, çalışmaları ile insan hakları ve demokrasinin yaygınlaşmasına öncülük etmiş” kişilere fahri doktor unvanları vermektedir.

İşte bu fahri doktora törenlerinden biri yapılmaktadır.

Daha önce Jack Lang, Nelson Mandela, Martin Schulz’a verilmiştir fahri doktora unvanı.

Bu sefer Yaşar Kemal’in adı anons edilir salonda.

“Yaşar Kemal Onur Günü” etkinlikleri kapsamında fahri doktora unvanı verilecektir kendisine.

Oysa hastadır usta. Gelememiştir.

Ancak bir mesajla katılabilir törene.

Mesajı, tarihe düşülmüş bir not, okurlarına bırakılmış vasiyet gibidir.

Şöyle der mesajında:

“Bir, benim kitaplarımı okuyan katil olmasın, savaş düşmanı olsun.

İki, insanın insanı sömürmesine karşı çıksın. Kimse kimseyi aşağılayamasın.

Kimse kimseyi asimile edemesin. İnsanları asimile etmeye can atan devletlere, hükümetlere olanak verilmesin.

Benim kitaplarımı okuyanlar bilsinler ki, bir kültürü yok edenlerin kendi kültürleri, insanlıkları ellerinden uçmuş gitmiştir.

Benim kitaplarımı okuyanlar yoksullarla birlik olsunlar, yoksulluk bütün insanlığın utancıdır. Benim kitaplarımı okuyanlar cümle kötülüklerden arınsınlar.”

*  *  *

Gerçeğin bir özelliğidir, rahatsız eder, acıtır, yaralar…

Ve siz kimi zaman ondan ürkersiniz, kaçmaya çalışırsınız.

Ne kadar ondan kaçmaya çalışsanız da, o bir yolunu bulur, önünüze çıkar, sizi utandırır.

Biat edenlerin gerçeklerden kaçma ve yadsıma gibi bir özelliği vardır.

Biat ettiğinizde, sahip olduğunuz bütün değerleri terk eder, geçmişte onur duyduğunuz şeyleri bugün ya tümden reddeder, ya da utangaç bir şekilde savunur gibi yaparsınız.

Bugün Bilgi Üniversitesi’nin Fahri Doktora Unvanları sayfasına girdiğinizde, Yaşar Kemal’in mesajı olarak yukarıdaki metni göremezsiniz. Onun yerine, yazarın eşi Ayşe Semiha Baban’ın ağzından mesajın diğer bölümlerinden bir metin koyulmuştur.

Yaşasaydı eğer, söylediklerini duyar gibi oluyorum yazarın:

“Bana ödül verecekler,  benim katillere karşı olduğumu, bir savaş düşmanı olduğumu bilerek versinler!

Bana ödül verecek olanlar, insanın insanı sömürmesine karşı olduğumu bilerek; aşağılamaya, asimilasyona, insanları asimile etmeye can atan devletlere, hükümetlere kaşı olduğumu bilerek versinler!

Bana ödül verenler, yoksulluğun bütün insanlığın utancı olduğunu bilsinler.

Bilsinler ve bana ödülü öyle versinler!

Bana ödül verenler, vitrinlere, onur panolarına koydukları resimlerimin arkasına saklanarak, benim gerçek fikirlerimi gizlemesinler.”

Ölüm yıldönümünde saygıyla...

http://t24.com.tr/yazarlar/yusuf-nazim/selam-olsun-korkunun-ustune-yuruyenlere,19226

Belki tarih duyar sesimizi

Yusuf Nazım
T24| 24 Şubat 2018

Liseli yıllarımda tanımıştım onları. Dost canlısıydılar. Nedense biraz ezik, yaşları geç, hatta bir kısmı evliydiler. Çocukları bile vardı bazılarının. Okula geldiklerinde yüzüklerini çıkarıp ceplerinde saklarlardı. 

Kürtlerdi. Sonraları, yanık bir coğrafyada bir ateş çemberinin içinde gördüm onları. 

Hepimizin, bütün ülkenin en acı, en ağrılı yıllarıydı.

Seneler sonra, bu böyle olmayacak diyerek Çözüm Süreci’yle girdiğimiz yolda barış adına umutlanmıştık. İki yıl boyunca hoşgörünün, birbirini anlamanın, biraz yaklaşırsak eğer, ötekinin nasıl da beriki olacağının idrakine varmıştık.

Yaşanmış onca acıya rağmen bizim gibi onlar da hazırdı barışmaya. Kayıplarına, gidip de bir daha gelmeyecek olanlarına rağmen; ağrıları büyük, ocakları yıkılmış, yurtları tarumar edilmiş olsa bile... Hazırdılar, iki eşit insan gibi kucaklaşmaya.

2013 yılında bir belgesel filmimizin galası için gittiğimiz Batman’da bir kez daha tanık olmuştum. Kürt olan şoförümüzün esprili bir tartışma sırasında söyledikleri bir çivi gibi çakılmıştı hafızama.

Birlikte olduğumuz yaşlı profesör dostuma “hocam ileride bir gün, siz yere düşürmeye kalkarsanız ay yıldızlı bayrağı, biz buna izin vermeyiz, merak etmeyin. Bizim de kanımız var o bayrakta” diyecek kadar düşkündüler bu ülkenin değerlerine.

Savaş bir virüs gibidir, bulaştığı yeri kolay terk etmez

Yazık ki sadece iki yıl sürdü barış hayalimiz.

Bir süredir, yanı başımızdaki coğrafyayı cehenneme çevirmişti dünyanın egemenleri. 

Hâlbuki 2003 yılında, son anda kurtulmuştuk Ortadoğu’daki bataklığa gömülmeye. Hatırlayın; ABD “Irak’ta kimyasal silahlar var” diye aralamıştı cehennemin kapısını. Başta İngiltere olmak üzere, Avrupa'nın diğer medeni(!) devletleri yangına benzinle koşmuştular hemen.

Bir savaşın değişmeyen tek geçeği varsa o da, canlılarla başlayıp ölülerle bitmesiydi. 

Nitekim öyle oldu; 1 Milyon insan öldü bu savaşta. Sonuç mu? Irak’ta kimyasal silahların olmadığı anlaşıldı! Sustular, dünyanın en çağdaş, en medeni ülkeleri!

Bir çırpıda unutuldu, yere göğe sığmaz olan evrensel insan hakları, uluslararası hukuk, adalet…

Türkiye toplumu olarak bu savaşa karşı çıktık, dâhil olmadık. Geriye dönüp baktığımızda görüyoruz, ne kadar da iyi ettik…

Sonuçta ne mi oldu? Irak’ın devlet kurumları çöktü. Boşluğu aşırılaşmış güçler doldurdu. Yıllar sonra tüm bölgeyi başka bir ateşte kavuracak IŞİD, El Nusra gibi radikal dinci örgütler peydahlandı.

Savaş bir virüs gibiydi, bulaştığı yeri kolay terk etmezdi. Nitekim öyle oldu.

Büyük güçler girdi devreye. Libya’ya, Mısır’a el attılar. Rivayete göre bavulla dolarlar gönderdik biz de Libya’ya. Bir zamanlar Kaddafi’ye kucak açan dünya liderleri, Afrika’nın çöllerinde onun için sürek avı başlattılar. Ve sonunda Libyalı vahşilerin eliyle kopardılar Kaddafi’nin kellesini. 

Aradan kaç yıl geçti, şimdilerde kabileler birbirini boğazlıyor Libya’nın çöllerinde. Hatırlayın; İzmir’deki üslerimizi açmıştık biz de Avrupalı dostlarımıza(!). İyi mi yapmıştık peki? Elbette ki değil!

Kobani’de kursaydık kardeşlik köprüsünü…

Derken sıra Suriye’ye geldi. Büyük devletlerin oyunları da büyük olurdu. Nitekim öyle de oldu. 

Eş başkanlık teklif ettiler bize. Emevi Camii’nde namaz kılmakla büyülediler gözümüzü. Kurtlar sofrasına döndü Suriye. Irak’taki devletsizlikten doğup beslenen IŞİD, din adına tüm bölgeyi kasıp kavurdu.

“Öfkeli gençler” diye adlandırdık onları. Irak’ın, Suriye’nin topraklarının önemli bir kısmına nüfuz ettiler. Yüzlerce kilometrelik sınırımızda kadar gelip dayandılar. Modern çağda, eşine az rastlanır bir barbarlığı tanık olduk. Kafa kesmek, insan eti yemek; Aleviyi, Hırıstiyanı, Ezidiyi yakaladıkları yerde öldürdüler. İnsanları çarmıha germek, kafeslerde diri diri yakmak gibi dünyayı dehşete düşüren ritüelleri vardı. Kadınları köle pazarlarında satıyorlardı, camileri havaya uçuruyor, tarihten bize miras kalmış ne varsa yok ediyorlardı... Modern tarihin gördüğü en vahşi, en akıl almaz, en hayal ötesi ölümler, bu “öfkeli gençlerin” eseriydi.

İşte bütün bu ritüelleri uygulayarak adım adım gelip dayandığı yer Kobani şehri olmuştu.

Komşumuz Kobani. Suruç’un hemen ötesi; hısmımızın, kardeşlerimizin, tarihi bağlarımızın olduğu şehir. On beş hafta süren bir direniş yaşanmıştı orada. Erkeğiyle, kadınıyla, çoluğu, çocuğuyla…Tıpkı Kurtuluş Savaşı’mızdaki manzaralar çıkmıştı ortaya. Yaşanmakta olan drama dünya bile dayanamamış, IŞİD’e karşı Kobani Direnişi’ni büyük bir sempatiyle karşılamıştılar. Hatta biz bile, ülke olarak koridor açmış, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nden silah desteği ulaştırmasına izin vermiştik.

Sonradan, ABD’nin de havadan desteğiyle IŞİD, ilk defa Kobani’de yenilmişti. Örgütün gerileme dönemiydi bu. Bizse, tüm dünyanın sempatiyle baktığı Kobani Direnişi’ni “ha düştü, ha düşecek” diye küçümsemiş, yanı başımızdaki coğrafyayı, kurtlarının sofrası haline getirecek büyük yanlışı, belki de o zaman yapmıştık. 

Peki… Bir de tersinden düşünelim. Hemen sınırımız, komşumuz, hısmımız olan bu coğrafyada yaşayan insanların yardımına ilk olarak biz koşsaydık? 

IŞİD barbarlığını alt ederek, insanlığa böyle bir zaferi armağan eden Kürtlerin bu haklı savunma savaşının onurlu destekleyicisi biz olsaydık? Komşumuzun bu hayatta kalma savaşında her türlü insani, lojistik desteği verip onları kucaklasaydık? Savaş sonrasının Kobani’sini birlikte kurup, ortaklaşa inşa etseydik?

Bıraksaydık, oyuncaklar götürseydi gençlerimiz oradaki çocuklara? “Kız alıp kız vermeye” devam etseydik, “birbirine karışsaydı tavuklarımız?” 

Düşünün, nasıl olurdu acaba?

Afrin’de kucaklaşsaydık...

Savaşta askerler, ordular, devletler; herkes kaybedebilirdi. Silah tüccarları ise asla!

Son beş yıl içinde Orta Doğu'da, Türkiye ile İran arasındaki bölgede ağır silah satışı yüzde 61 oranında artmış. Bu ticarette en çok payı olan ülkeler ABD, Rusya, Çin, Almanya ve Fransa. Çin hariç tamamı da doğrudan savaşı çıkaran, destekleyen, taraf olan ülkeler. Bu kurtlar sofrasının zalimleri yani... Türkiye ise dünyada en çok silah ithal eden altıncı ülke durumunda!

Bizi, işte böylesine bir girdabın içine adım adım sürdüler. Biz ise buna kandık. Sonuç ne mi oldu? Emevi Camii’nde namaz kılamadık! Buna hakkımız da yoktu zaten. Üstelik yüz binlerce insan öldü. 4 milyon kişi göç etti. 3,5 milyonu bizim ülkemizde açlıkla, soğukla, sefaletle boğuşuyor. 

Daha geçenlerde İstanbul’da, tek bir hastanede kayıt altına alınmamış, tecavüz edilen 115 çocuktan 39’u Suriyeli değil miydi?! Ölüsü, bizim kıyılarımıza vurmamış mıydı Aylan Bebe’nin? Gitarıyla Ege’nin mavi sularında çürümemiş miydi Siirtli gencin cesedi?

Bilirdik; savaşın gerçekte iki tarafı olurdu; savaşanlar ve savaşı çıkaranlar. Şimdi savaşı çıkaranlar, o en medeni(!) ülkeler, onların silah fabrikatörleri sırça köşklerinde rahatlar. Ölüm üreten fabrikaları tam kapasite çalışmada. Ellerini nasıl da iştahla ovuşturuyor silah tüccarları… Bizse cehennem ateşinin tam ortasındayız. Kendimizi ölmeye, öldürmeye koşullandırmakla meşgulüz. 

Ölüleri çok olan bir savaşın kazananı olmaz

Komşumuz Kobani’yi, bir büyük devletin hileli oyunlarına terk etmişiz. Hısmımız Afrin’i bir başkasının. Hatay’ın hemen ötesinde, dağlarımız sırt sırta, zeytin ağaçlarımız kardeş. Neden Rusya’nın tezgâhında kalmış bu topraklar? Velev ki Esad’ın ordusu bölgeye saldırsın; silah, top, tüfek değil; ilaç gönderelim, giyecek, gıda gönderelim oraya; dostluğumuzu, hoşgörümüzü, sevgimizi, kardeşliğimizi verelim onlara. İnsanlığımızı gösterelim tüm dünyaya. O zaman görelim ki Afrin’in halkını kim kazanırmış.

Ölüleri çok olan bir savaşın kazananı olmaz. Bir çocuğu sevgiyle nasıl kazanırsak, bir halkı da ancak öyle kazanabiliriz; saygı duyarak, sevgi ve güven vererek, paylaşarak, dayanışarak…

Eğer ki, Kobani’de kurabilseydik o kardeşlik köprüsünü, sonrasında Afrin’de kucaklaşsaydık… Ne Rusya’ya mal olurdu kirli ittifaklar, ne de ABD’ye. Suriye’nin bile haddi olmazdı aramızda kurulacak insanlık köprüsünü yıkmaya...

Afrin’e yönelik başlatılan operasyonun gerekçesi olarak, oradaki potansiyel tehditlerin varlığı ileri sürülmekte. Dolayısıyla bu tehdidin büyümeden önlenmesi amaçlanmakta.

Buna “önleyici vuruş” deniyor savaş tarihinde. Yakın zamanlarda, ilk defa 1967’deki 6 gün savaşlarında İsrail’in Mısır ve Suriye’ye saldırmak için kullandığı bir savaş doktrinidir bu. Bir gücün, hissettiği bir tehdit algısına karşı, önceden saldırarak o tehdidi ortadan kaldırması esasına dayanır. Doğru mudur? Bence değil!

Doğru değildir çünkü; dünyada her büyük gücün, duyduğu her tehdit algısını, savaşla gidermeye kalkması yeryüzünü tam bir kaosa sürükler.

Üstelik Birleşmiş Milletler kurucu antlaşmasının da hedeflediği dünya düzeniyle asla uyuşmayan bir yaklaşımdır bu. Bu antlaşmada, kuvvet kullanılmasına müsamaha gösterilen tek durum, meşru müdafaa halidir. 

“Önleyici savaş doktrini” ABD’de Bush döneminde sıkça kullanılmıştır. Hatırlayın; kıta ötesindeki büyük devlet kibri Irak’ta, Afganistan’da, Libya’da ya da Afrika’nın başka yerlerinde, ateş ve ölüm olarak yağmıştır insanların üzerine. 

Aynı önleyici vuruşların, sırtını ABD ve medeni(!) Avrupa ülkelerine dayayan İsrail tarafından da sıkça uygulandığını görmekteyiz. İsrail devleti, terörist hedef diyerek, komşusu Filistinlileri dilediği zaman bombalamakta, dünyada buna seyirci kalmaktadır. Doğru mudur peki; hak mıdır, insanlığa sığmakta mıdır? Elbette değildir!

Tarih duyar sesimizi

Konuşmak, tartışmak önemli.

İnsanların konuşmadığını, fikir üretmediğini, tartışmadığını varsayalım;

Peki, ya hata yapıyorsanız?

Ya mümkünü yoksa Emevi Camii’nde namaz kılmanın?

Ya bir batağa saplanacaksak? 

Ya Kobani’deki gibi yaşlısı, genci, kadını, çocuğuyla bir halkı bulacaksak karşımızda?

Ya dünya âlem önünde yapayalnız kalacaksak?

Ya kırk yıldır süren ve adeta bir iç savaşı andıran bu yıkım bir kırk yıl daha sürecekse?

İşte bu yüzden susmamalıyız!

Susmamalı ve konuşmalıyız! Aklımızla, vicdanımızla, sözümüzle konuşmalıyız.

Sanatımızla, edebiyatımızla, tarihimizle…

Dünyanın bir yerinde bir şair susarsa eğer, bir şiir ölür; bir yazar susarsa, bir roman yok olur; bir aydın susarsa gelecek kararır.

Ben susarsam, içimde bir insanlık ölür; insanlığım ölür benim, çürürüm.

Konuşursak, belki sesimiz sesimize değer; insanlar kulak verir birbirine.

Konuşursak eğer, aklı, vicdanı olan birileri çıkar da belki duyar bizi. 

Konuşursak eğer, kimse duymazsa, belki tarih duyar sesimizi.

http://t24.com.tr/yazarlar/yusuf-nazim/belki-tarih-duyar-sesimizi,19196 

Savaş ve barış

Yusuf Nazım
T24 | 29 Ocak 2018

'En iyi savaş, hiç başlamamış olanıdır.'








Okurlarım bilir.

Genellikle öykü dili kullanırım yazılarımda. İnişleri çıkışları olan, duygulu, biraz lirik bir dildir bu.

Seveni vardır, sevmeyeni…

Öyküselliği, belki bir öykü yazarı olmamdan, lirizmi ise şiire olan düşkünlüğümden olsa gerek.

Kısaca, düz yazılar bana biraz ırak.

*  *  *

Bugün ilk defa düz bir yazı yazacağım. Aslında bir değil, iki yazı. Haftaya da, devamı şeklinde Kobani ve Afrin üzerine olacak.

İşi dolandırmadan, hikâye etmeden; becerebilirsem duygusallığa kaçmadan.
Savaş ve barış üzerine olan düşüncelerimi, eğip bükmeden paylaşacağım sizinle.
Zira içinden geçtiğimiz günler, biz eli kalem tutanlara, tarih önünde sorumluluklar yüklemekte. Göz ardı edilemez, sırt çevrilemez, vazgeçilemez sorumluluklar bunlar.
Ülkesini seven, bu toprakların tarihine, kültürüne, insanına değer veren her bireyin duyması gereken sorumluluklar.

Ötesi, yaşamı tel örgülerle, duvarlarla bölmeyen; dil, din, ırk, mezhep ve cinsiyet gibi kavramlarla sınırlamayan; hatta insanlar kadar hayvanların da yaşama hakkına inanan; hayvan kadar doğanın, bitkinin, börtünün, böceğin de varlığına  değer veren bizler için daha büyük bir sorumluluk bu.

*  *  *

Bugünlerde yeni bir savaşın içindeyiz. Amerika’nın gazına gelip Emevi Camii’nde namaz kılmaya heveslendiğimizden beri korkuyorduk. Yanı başımızda yakılan bir ateşin içine adım adım çekildiğimizi hissediyor,  ürküyorduk.

Sonunda korkulan oldu!..

Bir süredir Orta Doğu’da aralanan cehennemin kapısından biz de girdik. Bizim olmayan bir coğrafyada, bizim olmayan bir savaşın içindeyiz şimdi.

Topluca savaşı kutsuyor, ülke olarak tek sese biat ediyor, cümle muhalefet partileri olarak, sonu ölümden, kandan, gözyaşından ibaret olacak bu kutsanmış yoldan uygun adımlarla yürüyoruz.

Düşünmek, söz söylemek yasak mı?

Savaş başlar başlamaz, iktidarın ilk yaptığı şey, muhalif sesleri kısma çabası oldu. Bir kısım medyaya başbakan aracılığıyla verilen brifingde gazetecilere, nasıl gazetecilik yapmaları öğretilmeye kalkıldı.

Bir zamanlar, asker vesayeti altında yapıldığında yerin dibine batırırdık böyle bir olayı. Adına andıç falan derdik. Peki, şimdi nerede kaldı basın özgürlüğü? Çok şikâyet ettiğimiz askeri vesayet rejiminden farkımız oldu mu? Yoksa dün dündü, bugün de bugün müydü?

Hemen ertesinde bir cadı avı başlatıldı. Savaşa karşı çıkmayı, söz kurmayı, düşünce beyan etmeyi, sorumluluk almayı suç saymaya başladılar.

Ne demek yani? İktidarın istemediği herhangi bir devlet politikasına karşı, söz söylemeyecek mi insanlar!?.

Bu ülkenin aydınları, bilim insanları, sosyologları, felsefecileri, yazarları, sanatçıları susacak mı? Sadece alkışlamak mı mübah olacak savaşı?

Bir savaşta alkışlar ne kadar çok duyuluyorsa, gerçekler o kadar hızlı ölmez mi? Bir ülkenin bilim insanları, aydınları susarsa, o ülkenin geleceği kurumaz mı? Bir savaşta ölenlerin sayısı çoğaldıkça, geride kalanların umutları azalmaz mı?

Gazeteciyi, yazarı, aydını susturarak; bir haberi, bir fotoğrafı, haritayı yasaklayarak; atılan tweet'lerin peşine düşerek neyi çözebiliriz?

Bir gerçeği en fazla ne kadar gizleyebiliriz? Peki, diyelim kendi ülkemizden gizledik; dünyayı nasıl kandırabiliriz? Başımızı soktuğumuz kumda soluk almadan, görmeden, işitmeden ne kadar kalabilir, nasıl yaşarız?

Bugünkü heyecanımıza bakmayın siz. Unutulmamalıdır ki, çoğu savaş heyecanla başlar, alkışlarla devam eder, felaketle son bulur.

Yurtta Sulh Cihanda Sulh

Bir zamanlar, kurucu iradenin ortaya koyduğu bir vizyonu vardı bu ülkenin. Adına Yurtta Sulh Cihanda Sulh denmişti. Şimdi sormazlar mı insana, nerede kaldı bu vizyon?

İstisnaları elbette olmuştu bu barış politikasının.

1950’li yıllarda Kore’ye asker göndermiştik örneğin. 741 ölü, 163 kayıp, 2068 yaralı vermiştik elin ülkesinde…  Aradan bunca zaman geçti. Şimdi ABD’ye köpürüyor, NATO’ya küsüyor, BM’e kızıyoruz.

Peki, elinizi vicdanınıza koyun da sorun bakalım; biz Kore’ye niye gitmiştik? Başkasının kirli savaşı için niye ölmüştük? İyi mi yapmıştık peki? Elbette ki hayır!

Sahi Afganistan’a, Bosna’ya neden asker gönderiyoruz? Ya Kıbrıs’a müdahale?

Dünyadaki bütün Türklerin –niye sadece Türklerinse?- hamiliğine mi soyunmalıyız yani? Bir Türk’ün bir Arap’tan, Kürt’ten, Afrikalı'dan daha değerli olduğuna mı inanacağız? Ya da bir Alman’dan, Fransız’dan, Asyalı'dan… Amerikalı bir yerliden çok daha değerli mi kanımız?
Müdahaleciliğin sonu yok ki! Müdahale etmek için gerekçe üretmenin de...

İsteyen illa bir gerekçe bulur; ABD Vietnam'a saldırır, Rusya Macaristan’a, Çekoslavakya’ya, Afganistan’a... Batı bir araya gelir Irak’ın üstüne çullanır, Libya’yı fetheder, Suriye’ye göz koyar.

İsrail 'vatanım' diye Filistin topraklarını işgal eder, oraları cehenneme çevirir. Arabistan, batıyı arkasına alır Yemen’e saldırır; Fransa Ruanda’da iç savaşı kışkırtır; ABD bir türlü sahneden inmez; bir gün Afganistan dağlarını bombalar, başka bir gün Somali’yi. Kuzey Kore’yi hedefe koyar; İran’da ve Küba’da rejimi devirmeye kalkar… Ve harıl harıl çalışmaya devam eder silah fabrikaları, rekorlar kırar. Böylece cehenneme döner dünya...

Komşuda kime karşıyız?

Peki, şimdi gelelim daha yakınımıza. Söyleyin, komşuya niye savaş açtık biz?
Afrin ya da kendi insanının diliyle Efrîn. Suriye’deki iç savaşı uzağında durmaya gayret eden bir bölge. 7 kasaba ve 360 köye sahip. Bizimle bir derdi yok.

Üstelik Esad rejiminden uzak durmuş, IŞİD’i bölgeye sokmamış, aksine IŞİD’ten kaçan, kendi nüfusu kadar göçmene kucak açmış bir halk. Reyhanlı’ya, Kilis’e komşu. Çoğunluğu Kürt; bir kısmı da Arap ve Türkmen. Bölge halkında, Abdullah Öcalan sempatizanlığı olduğu da açık. Ancak, kendi kurumsal partileri olan PYD, tüm bölge Kürtlerinde olduğu gibi orada da en örgütlü parti.

Afrin, büyük çoğunluğunu Kürtler olmak üzere bu insanların ana vatanı. Hatay’ın üçte biri kadar bir toprak parçası. Üstelik dünyadaki Kürt nüfusunun neredeyse yarısının yaşadığı bizim ülkemizdekilerle akraba, hısım.

Şimdi biz, kırk yıldır savaşarak çözemediğimiz kendi ülkemizdeki Kürt sorununu bir kenara bırakıp Suriye’deki Kürtleri mi yola getireceğiz? Bunca yıldır içinde debelendiğimiz, Türkleri de, Kürtleri de yiyip bitiren bu savaşı unutup komşudaki Kürtlerin üzerine mi yürüyeceğiz?
Ortalama bir akıl, kendi içimizdeki bu savaşı bile anlamsız bulurken; daha birkaç yıl önceki gibi çözümün konuşmaktan, sözden, birbirini anlamaktan geçtiğine inanırken, komşumuzdaki Kürt’le yapılacak bir savaşa nasıl razı olabiliriz?

Biz bu insanlarla Urfa önünde birlikte dövüşmedik mi? Çanakkale’de omuz omuza verip birlikte şehit düşmedik mi? Afyon’daki Kocatepe Şehitliği’nde Diyarbakırlı Kürt’le, Samsunlu Türk yan yana uyumuyor mu?

Bu soruları çoğaltarak sormalıyız. Konuşmaktan korkmamalıyız. Zira bir savaşta konuşanların sayısı azaldıkça ölenlerin sayısı artar. Bunu da unutmamalıyız.
Düşünelim; kaç Kürt’ü daha tepeler, kaç Türk’ü daha şehit verirsek biter bu savaş?
Kaç kentin daha yıkılıp tarumar olması, kaç ocağın sönmesi, kaç ömrün daha heba olup gitmesi gerekir?

Bugüne dek 40 bin insanımız ölmüş. Yaralı ve sakat kalanın sayısı tutulamıyor. Çeyrek yüzyılı çoktan geçti, yarım yüzyıla yaklaşan bir savaşın içindeyiz; ister politikanın diliyle konuşun, ister edebiyatın, ister sosyolojinin; isterse de askeri terminolojinin. Adına terör deyin, felaket deyin, savaş deyin. Ne derseniz deyin. Sonunda insanlar ölüyor, canlılar yok oluyor, doğa tahrip oluyor, ekonomik kaynaklar tükeniyor… İnsanlar öldükçe, umutlar daha çok azalıyor, geleceği daha çok kuruyor toplumun...

12 Eylül darbesinden beri tanığım. Yönetenlerimiz afaki nutuklar atarlardı hep; “gelecek bahara iş tamam” “sonraki yıl düze çıkacağız” “az kaldı terörün kökünü kazıyacağız”…
Eee, sonra? İnsan aklıyla bu kadar mı alay edilir? Değişen bir şey var mı? Bu nutukları çekenler şimdi neredeler? Rahatlar mı? Yüzleri kızarıyor mu?

Evet, değişen bir şey var. Yirmisine, yirmi beşine varmamış gençlere daha çok mezar kazıyoruz. Analar daha çok ağlıyor, birlikte daha çok gözyaşı döküyoruz... Kaynaklarımız daha çok tükeniyor. Üstelik eskiden kendi yurdumuzda kovaladığımız Kürt’ü, bugünlerde el âlemin ülkesinde kovalar olduk.

Şimdi, aynı söylevlere bir kez daha inanmamızı istiyorlar bizden. Yirmilerinde bir genç olsam inanayım. Ama ben yaşadım, gördüm, tanık oldum; 40 bin insan öldü ülkemde, 40 bin mezar kazdık, 40 bin can verdik bu topraklara; 40 bin baba ağladı, bir o kadar ana ağıt yaktı, dizini dövdü…

Kaç yıl daha sabretmemizi bekliyorsunuz bizden? 1 yıl, 10 yıl, 20 yıl, yoksa 40 yıl daha mı? El insaf, bir asır mı sürsün istiyorsunuz bu savaş?

Büyük bilim insanı Albert Einstein atomu parçalarına ayırmış, demiş ki; “aptallığın en büyük kanıtı, aynı şeyi defalarca yapıp farklı bir sonuç almayı ummaktır”

Bu inat niyedir peki? Bir de kucaklaşmayı düşünelim bu insanlarla! Gidip bir oturalım Kürt’ün sofrasına, konuşmayı deneyelim. Hele bir kulak verelim diyeceklerine. Gör bak, nasıl da hazır, o yok canıyla lokmasını paylaşmaya. Gör ki nasıl da özlem duyuyor kucaklaşmaya. Defalarca kez gittim, gezdim, yaşadım oralarda; ekmeğinden yedim, toprağını kokladım, hürmetini gördüm.

Savaş ve vatanseverlik üzerine

Şu soruyu sormamız gerekiyor; savaşta ölenler kim? Kazananlar ve kaybeden kimler?
Kusura bakmayın, benim gördüğüm şu; on binlerce ölünün içinde bir milletvekilinin, bir bakanın, bürokratın çocuğu yok! Zenginlerin çocukları da yok! Sanki sihirli bir el, onları bu cehennem ateşinden çekip alıyor. Kimi rapor alıp çürüğe çıkıyor, kimi parayı bastırıp askerden yırtıyor!

Paralı askerlik denen şeyi çıkarmışlar. Parası olan, demek ki askerlik yapmayacak! Tamam, askerliğe taraf, ya da karşı olabilirsiniz; veya profesyonel askerlikten yana tutum alabilirsiniz. O ayrı. Ancak askerlik bir yurttaşlık göreviyse, herkes eşit bir şekilde bu görevi neden yapmasın? Parası olmayan gariban gitsin ülkeyi korusun, şehit olsun; parası olanlar da vatanseverlik ve şehitlik üzerine nutuk atsın!...

Geçtik anayasal eşitlik ilkesini, evrensel hakkı, hukuku; hangi insanlık vicdanına sığar bu? Hangi ahlak anlayışının ürünüdür?

Bir barış ve huzur adası

Hep hayal etmişimdir; biz, savaşın değil barışın ülkesi olmalıyız.

Silahlanmanın değil, silahsızlanmanın öncülüğünü yapmalıyız.

NATO dâhil, hiç bir savaş örgütüne üye olmamalı, yayılmacı hiç bir gücün arkasına takılmamalıyız.

Dünyadaki bu kirlilik denizinde, silahlardan arınmış bir barış adası olmalıyız.

Belki biraz yoksul, belki biraz daha az gelişmiş kalabiliriz, belki silahlarımız olmayabilir…

Ama olsun, GDO’suz yaptığımız tarımız olur; doğal ürünlerimiz, temiz suyumuz, kirlenmemiş derelerimiz, nefes alacak şehirlerimiz; otlayan ineklerimiz, yürüyen tavuklarımız olur…

Barış ülkesi deyince, dünyada parmakla gösterilen, herkesin gıpta ettiği bir ülke oluruz. İnsanları olabildiğince eşit, özgür; yurttaşlarını dinine, diline, etnik kimliğine, cinsiyetine, özel tercihlerine göre ayırt etmeyen...

Onurlu, gururlu, başı dik insanları olan; eğitimine, sağlığına, tarımına, doğasına, insanına değer veren.

Silahlanmanın, silah üretiminin ve ticaretinin yasak olduğu bir ülke! Belki bir ütopya ülkesi...

Ne dersiniz, zor mu?

Yoksa mümkün değil mi?

Ya da olanaksız mı?


Peki ya hayal etmesi?

http://t24.com.tr/yazarlar/yusuf-nazim/savas-ve-baris,19046